Ontslag
Voordelen
Wie na ontslag een ontslaguitkering of gouden handdruk krijgt heeft fiscaal te kiezen. Ofwel direct afrekenen met de fiscus ofwel de heffing van belasting uitstellen in de vorm van een stamrecht. Zo'n stamrecht mag desgewenst worden ondergebracht bij een eigen BV ( een stamrecht BV) of een verzekeringsmaatschappij.
Een stamrecht is hetzelfde als een periodieke uitkering. Hieraan worden minder eisen gesteld dan aan een lijfrente. Zo hoeft een periodieke uitkering niet vast en gelijkmatig te zijn. Bovendien hoeft er bij een uitgestelde periodieke uitkering geen kans op voor- of nadeel voor de verzekeraar te zijn.
Met behulp van het rekenmodel kunnen de kosten van de verzekeraar worden vergeleken met de kosten van een BV. Verzekeraars berekenen hoge kosten bij een uitgestelde lijfrente. Bij een direct ingaande lijfrente worden veel lagere kosten berekend. Het rendement op direct ingaande lijfrentes ligt bij de beste aanbieders ongeveer 0,5% beneden het rendement op staatsobligaties. Dit impliceert dat bij een direct ingaande lijfrente een verzekeraar in de meeste gevallen voordeliger is dan een BV die in obligaties belegt.
Juiste vormgeving
Bij een foute vormgeving kan het gebeuren dat moet worden afgerekend. Dit is onder meer het geval als de werknemer de afkoopsom zelf geniet en vervolgens een stamrecht bedingt. De gouden handdruk dient door de werkgever in de vorm van een stamrecht te worden toegezegd, waarna de verplichting aan de stamrecht-BV wordt overgedragen. Tijdens de onderhandelingen over de gouden handdruk dient dan ook te worden overeengekomen dat de ontslaguitkering rechtstreeks aan de BV wordt overgemaakt ter overname van een door de werkgever toegezegde aanspraak op een periodieke uitkering. De werkgever kan het bedrag ook storten op een geblokkeerde rekening van de advocaat of notaris. Mocht de werknemer de afkoopsom gedeeltelijk contant willen genieten, dan zal met de werkgever moeten worden afgesproken dat de afkoopsom gedeeltelijk in contanten plaatsvindt en voor het andere deel in de vorm van een stamrecht. Ook kan door het variëren van de uitkeringen in de eerste jaren een hogere uitkering worden geregeld dan in latere jaren.
Een veel voorkomend misverstand is dat men denkt het aandelenkapitaal vol te kunnen storten met het bedrag van de ontslaguitkering. Dit is niet mogelijk, omdat er tegenover het desbetreffende bezit een even grote schuld staat. Het benodigde aandelenkapitaal kan men wellicht gedurende korte tijd lenen in de familiesfeer. Na oprichting kan het bedrag desgewenst weer via een lening aan de BV worden onttrokken en kan de in privé opgenomen lening weer worden afgelost.
Op grond van de hardheidsclausule gaat de fiscus akkoord met benutting van de stamrechtvrijstelling als de werkgever daaraan niet zijn medewerking wenst te verlenen. De werknemer moet dit dan aantonen. Vereist is onder meer dat de verzekeraar van het stamrecht (dat kan ook de BV zijn) schriftelijk tegenover de inspecteur van de werknemer verklaart, dat hij ermee akkoord gaat dat het wordt gelijkgesteld met een stamrecht.
In de praktijk wordt de toepasselijkheid van de stamrechtvrijstelling veelal afgestemd met de Belastingdienst. Vaak wordt tegerlijktijd aan de Belastingdienst gevraagd te bevestigden dat de ontslagregeling niet als Regeling van Vervroegde Uittreding wordt aangemerkt.
Een ontslaguitkering bevat in de praktijk soms elementen van regulier loon, zoals vakantiedagen, bonussen en tantième. Op deze elementen kan de stamrechtvrijstelling niet worden toegepast. Een rentevergoeding voor te laat uitbetaald loon kan eveneens niet worden aangemerkt als een vergoeding ter vervanging van te derven inkomsten. Oprenting van de ontslaguitkering zelf is echter geen probleem.
Fiscale eisen periodieke uitkering
Aandeelhouders van stamrecht-BV's denken nogal eens te makkelijk over de mogelijkheid gelden aan de BV te onttrekken. Onttrekking van stamrechtkapitaal kan uitsluitend plaatsvinden in de vorm van periodieke uitkeringen. Wel is het mogelijk op zakelijke condities te lenen van de BV. Met bovenmatig lenen voor consumptieve doeleinden moet men echter oppassen, omdat dit als een materiële afkoop zou kunnen worden beschouwd De uitkering hoeft niet onmiddellijk in te gaan. De periodieke uitkering mag evenwel niet later ingaan dan op de leeftijd van 65 jaar.
Het stamrecht mag niet worden verpand of anderszins als voorwerp van zekerheid dienen. Een dergelijke gebeurtenis heeft dezelfde gevolgen als afkoop. Ook geheel of gedeeltelijke afkoop heeft tot gevolg dat onmiddellijk over het recht moet worden afgerekend. Daarnaast is 20% revisierente verschuldigd. Het afzien van aanspraken heeft dezelfde gevolgen, tenzij de aanspraken wegens de financiële toestand van de BV niet voor verwezenlijking vatbaar zijn. De fiscale gevolgen zijn dezelfde als die bij verboden handelingen met betrekking tot pensioen.
Eisen stamrecht-BV
De stamrecht-BV moet in Nederland zijn gevestigd en moet de stamrechtverplichting rekenen tot haar binnenlandse ondernemingsvermogen. De stamrechtverplichting kan ook worden ondergebracht in een BV die ook andere activiteiten ontplooit.
Bedacht moet worden dat een BV i.o. niet als contractspartij kan fungeren. Tijdens de i.o.-fase van de BV kan de ontslagvergoeding eventueel op een derdenrekening van de notaris worden gestald.
Gebruik voor financiering eigen woning of onderneming
De wet stelt geen beleggingseisen aan de stamrecht-BV. De stamrecht-BV mag het kapitaal uitlenen aan de aandeelhouder, bijvoorbeeld voor een eigen woning. Met uitlenen voor consumptieve doeleinden moet voorzichtigheid worden betracht. Als de consumptieve lening te hoog oploopt, kan de fiscus stellen dat het stamrecht materieel is afgekocht. De aandeelhouder kan ook van de stamrecht-BV lenen voor de financiering van beleggingen in box 3. Zorg wel voor zakelijke voorwaarden.
Een gouden handdruk-BV kan dienen als financieringsvehikel voor ondernemingsactiviteiten. Indien evenwel in het verleden, onder het regime van vóór Brede Herwaardering II, beleggingsvoorwaarden zijn overeengekomen, blijven deze gewoon gelden. Vaak zal het fiscaal voordeliger zijn om de onderneming als eenmanszaak (niet in BV-vorm) te starten. In dat geval kan men het benodigde startkapitaal van de stamrecht-BV lenen.
Het is toegestaan om gelden van de stamrecht-BV in privé te lenen, bijvoorbeeld voor de financiering van privé-beleggingen. Voor de in aanmerking te nemen rente. Hiermee moet echter voorzichtigheid worden betracht. Er onstaan namelijk problemen als de aandeelhouder als gevolg van beleggingsverliezen in privé de schuld niet volledig kan terugbetalen. Dit betekent dat er in privé voldoende buffer moet zijn voor het opvangen van eventuele verliezen. Als buffer kan bijvoorbeeld fungeren de overwaarde van de woning. Vermijd structurele onttrekking van gelden van de stamrecht-BV in de vorm van een lening ter financiering van consumptieve uitgaven. De fiscus kan dit opvatten als een vorm van beschikken over het stamrecht-kapitaal dan wel, in zeer sprekende gevallen, materiële afkoop.
Heeft u na het lezen van bovenstaande nog vragen aarzel dan niet om contact met ons op te nemen dat kan telefonisch en per mail.
